Manas Yayıncılık Arapgir yöresi Söz Varlığı

Arapgir yöresi Söz Varlığı
 Dr. Fatih Özek
Manas Yayıncılık, 2015, s.124, Elazığ

Sözlükler, en genel tanımıyla, bir dilin söz varlığını belli bir düzen içinde ortaya koyan eserlerdir. Yazılış amacına göre ve ele alınan söz varlığının niteliğine göre çeşitli sözlük türleri vardır: Genel sözlükler, lehçebilim sözlükleri, tarihsel sözlükler, köken bilgisi sözlükleri, argo sözlükleri, ağız sözlükleri vb. Arapgir Yöresi Söz Varlığı adlı çalışma bir “Ağız Sözlüğü” çalışmasıdır.     

Ağız Sözlükleri belli bir yörede,  ses, şekil ve anlam yönünden ölçünlü dilden farklılık gösteren kelimeleri tespit etmeyi ve bu kelimeleri dilin söz varlığına kazandırmayı amaçlar. Türkiye’de bu tür sözlüklerin en önemli örneği Derleme Sözlüğü ’dür. 11 ciltlik bu eserde, Türkiye Türkçesi ağızlarında yer alan kelimeler derlenmiştir. Son zamanlarda Türkiye Türkçesi ağızlarının söz varlığı ile ilgili önemli çalışmalar yapılmıştır. Bunlardan, Prof. Dr. Ahmet BURAN ve Yrd. Doç. Dr. Nadir İlhan tarafından hazırlanan “Elazığ Yöresi Söz Varlığı” adlı çalışma, hazırlanışı ve yöntemi bakımından eserin hazırlanmasında örnek alınmıştır.      

Eserin hazırlanmasındaki temel gaye, sözlü olarak yaşayan, ancak gün geçtikçe unutulma tehlikesi ile karşı karşıya kalan kelimelerin kayıt altına alınmasıdır.

           Sözlükte toplam 3041 madde başı kelime bulunmaktadır. Bu kelimelerden bir kısmı mahallidir; bir kısmı ise mahalli söyleyiş farklılıklarıyla oluşmuştur. Arapgir ve Yöresi ile ilgili yazılı kaynaklar sınırlıdır. Bundan dolayı sözlükte yer alan kelimeler tespit edilirken çoğunlukla sözlü kaynaklara müracaat edilmiştir.

Sözlükte, madde başı kelimeler alfabetik sıraya göre düzenlenmiştir. Kelimeler kökenleri, herhangi bir yazılı kaynaktan alınmışsa alındığı yazılı kaynağı ile birlikte gösterilmiştir