Türk Siyasal Tarihinde Devlet Başkanlığının Evrimi Selçuk Duman

Türkler, tarihsel süreç içerisinde millet olma bilincine en erken ulaşan topluluklardan biri olmuş; siyasal olarak örgütlenerek devlet kurabilmiş ve geliştirdikleri evrensel nitelikli kuramsal yaklaşımlar sayesinde birden fazla kez dünya imparatorluğu ölçeğine erişmiş bir millettir. Türk siyasal organizasyonları, uyguladıkları yönetim biçimleri sayesinde yaklaşık 15 milyon kilometrekarelik geniş bir coğrafyaya yayılabilmiştir. Bu coğrafya; genel olarak Asya'nın batısı ile Avrupa'nın doğusu arasında yer alan kara ve deniz sınırlarıyla belirginleşmiş, uluslararası düzeyde tanınan geniş bir alanı kapsamaktadır. Nitekim günümüzde dahi bu coğrafya üzerinde otuzdan fazla Türk toplumu, bulundukları bölgelerde bağımsız, özerk ya da yarı özerk siyasal organizasyonlar içerisinde varlıklarını sürdürmektedir.

Türklerin kurmuş oldukları siyasal organizasyonlarda devlet başkanları kuşkusuz belirleyici bir rol oynamıştır ve bu rol günümüzde de devam etmektedir. Türk devlet başkanlarının sahip oldukları nitelikler, devletlerin başarısını ve kalıcılığını doğrudan etkilemiştir. Hatta bu nitelikler, yönetim sistemlerinin biçimlenmesinde dahi belirleyici olmuştur. Örneğin İslamiyet öncesi dönemde Türk devlet başkanlarının yönetim anlayışı; aristokratik cumhuriyet sistemine yakın, monarşiden ise oldukça uzak bir yapıya sahip olup büyük ölçüde halkın refahı ve mutluluğunu esas almıştır. Buna karşılık İslamiyet'in kabulü sonrasında Türk siyasal yapısında, monarşik özellikler taşıyan bir yönetim sisteminin ortaya çıktığı görülmektedir. Cumhuriyet döneminde ise demokratik bir sistemin inşası için ciddi çabalar sarf edilmiştir.

Bu bağlamda geçmişten günümüze Türk siyasal tarihinde devlet başkanlığının evrimini ele alan bu kitap; Cumhuriyet Öncesi Türk Devlet Geleneğinde Yönetim Anlayışı, Bağımsız Türk Devletlerinde Devlet Başkanlığının Anayasal Konumu ve Demokratik Yönetim Biçimleri: Başkanlık, Yarı Başkanlık ve Parlamenter Sistem başlıkları altında üç bölümden oluşmaktadır. Çalışma; analitik bir çerçevede, pozitivist bir bakış açısıyla ve objektif kriterler ekseninde kaleme alınmıştır.

 

(Tanıtım Bülteninden)