Karacadağ: Bir Yöresel Coğrafya Etüdü - Güneydoğu Anadolu Bölgesi Yöresel Coğrafya Serisi 1 Sabri Karadoğan

ATEŞİN, TAŞIN, SUYUN VE KADİM GÖÇLERİN YURDU: KARACADAĞ
Güneydoğu Anadolu'nun kalbinde; Diyarbakır, Şanlıurfa ve Mardin sınırlarının kesişim noktasında devasa bir kalkan volkanı olarak yükselen Karacadağ, yalnızca jeolojik bir oluşum değil, binlerce yıllık insan-doğa etkileşiminin en canlı şahididir. Bazalt taşlarının zorlu coğrafyasında yeşeren bu ekosistem, tarih boyunca onlarca aşirete yaylak ve kışlak olmuş, göçerlerin kara kıl çadırlarından (Konareş) Diyarbakır, Siverek ve Viranşehir'in görkemli mimarisine uzanan köklü bir medeniyet birikimi meydana getirmiştir.
Bu eser, Karacadağ ve çevresinin beşerî, ekonomik ve kültürel coğrafyasını tüm yönleriyle ve bütüncül bir yaklaşımla ele almaktadır. Kitabın sayfaları arasında gezinirken;
Yüzyıllara yayılan göçer (koçer) kültürünü ve sarp kayalıklardan kent merkezlerine uzanan sosyolojik dönüşümü okuyacak,
Siverek ve Viranşehir gibi tarihi kentlerin gelişim süreçlerini, mahalle dokularını ve bazalt taşının usta ellerde nasıl şekillendiğini görecek,
Taşlık arazilerde insan emeğiyle yeşeren, yöreye özgü aromasıyla coğrafi işaret almış Karacadağ çeltiğinin (pirincinin), şifalı kengerin ve meralara can veren geleneksel hayvancılığın öyküsünü keşfedecek,
Bölgenin saklı kalmış turizm potansiyeline; lav tünellerinden Şeyhandede ve Yabanardı şelalelerinin serin sularına, nadide endemik bitkilerden Güneydoğu'nun tek kış sporları merkezine uzanan zenginliğe tanıklık edeceksiniz.
Yörenin karşı karşıya kaldığı aşırı otlatma, yanlış tarım uygulamaları ve plansız yerleşme gibi çevre sorunlarının da masaya yatıran bu çalışma, Karacadağ havzasının sürdürülebilir kalkınması için ufuk açıcı stratejiler sunmaktadır.
Karacadağ Yöresi'nin dününe, bugününe ve yarınına ışık tutan bu kapsamlı eser; coğrafyacılar, araştırmacılar, yerel yöneticiler ve bu eşsiz volkanik coğrafyanın ruhunu hissetmek isteyen her okur için bir başucu kaynağı niteliğindedir.

 

(Tanıtım Bülteninden)