Gizli Özne Ayhan İnak

Türkçe ve Dilbilgisi derslerinden hatırlayacaksınız, bu derslerde hani cümleyi öğelerine ayırırız. Önce yüklemi buluruz. Sonra özne, nesne ve diğer öğeleri. Mesela özneyi bulmak için yükleme bazı sorular sorarız. Çünkü anlamlı bir işi ve hareketi kimin yaptığını merak ederiz. Öğrenmek isteriz. bunu da yükleme “kim” ve “ne” sorularını sorarak yaparız.

Misal olarak “Toprak bize elma verdi” cümlesini öğelerine ayıralım. “Verdi” yüklem. Yükleme “kim verdi?” sorusunu soralım. Toprak verdi. Öyleyse toprak öznedir. Ne verdi? Neyi verdi? Sorusunun cevabı ise elmadır. Peki, sevgili gençler! Gerçekten bir düşünelim, ilmi olmayan, aklı olmayan, gücü olmayan, merhameti olmayan, ne yaptığını ve niye yaptığını bilmeyen toprak; bizim için elma yapabilir mi? O güzel kokulu, harika renkli elmayı bize hediye edebilir mi Bilinci olmayan toprak, bize o güzel görünüşlü elmayı vererek bizim ağzımızı tatlandırıp, bizi mutlu etmeyi isteyecek niteliklere sahip midir? Sanatlı, besleyici, insana çok faydalı bir gıda olan elma, toprağın, ağacın, gübrenin becerisi olabilir mi? İnsanı besleyip sevindirmek, toprağın, suyun akıl edip düşüneceği şeyler midir? Cevabı vermiyorum. Çünkü sizler cevabı gayet iyi biliyorsunuz. Burada bir gizli özne var. O zaman kainattaki bütün fiillerin, bütün hareketlerin gizli öznesi, gerçek öznesi kimdir? Sorusunun peşine düşmeliyiz. İşte bu kitap, evrendeki yüklemlerden ve nesnelerden hareketle her şeyin Öznesini bulma yolculuğuna sizi davet ediyor.


(Tanıtım Bülteninden)