Ermeni Sımbat Hetum Vahram Vakayinameleri Hasan Oktay

Süryani tarih yazımı örnek alınarak oluşturulan Ermeni kronikleri Anadolu'daki Türk tarihinin aydınlatılması açısından oldukça kıymetli bilgiler içermektedir. Ermeni kilise ve manastırlarında oluşan kültür muhitinde bir taraftan güncel olaylar kayda alınırken diğer taraftan da Ermenilerin Bizansla olan rekabeti kroniklere yansımıştır. Batı tarafından 17. yüzyılda keşfedilen Ermeni kronikleri özellikle Katolik manastırlarında batı dillerine aktarılırken Osmanlı'ya karşı misyonerlik faaliyeti yürüten Katolik ve Protestan misyonerlerinin bilgi dağarcığını genişletmek için tercüme edilen bu kronikler üzerinde bazı terimlerde değişiklik yapılmıştır. Ermeni kilisesi ve nahararlar arasındaki ilişkiler ve kiliseye bağlı faaliyet yürüten bu nahararlığın belki aceleyle belki de bilinçli bir şekilde misyonerlerin Ermenileri Osmanlı toplumuna karşı kışkırtırbilmek için onların geçmişlerinin krallıklarla dolu olduğunu gösterebilmek adına nahararlığı "krallık" olarak tercüme etmişlerdir. Bu tercüme hatası veya oyunu diyelim son dönem Türk tarihçileri tarafındanda sorgulanmadan aktarılarak "Ermeni krallığı" " Ermenistan" " Kilikya Ermeni krallığı" gibi maksadını aşan ifadelere bürünmüştür. Yayınladığımız bu üç kronikde aslına sadık kalarak yaptığımız çeviri ve dip notlarda bu değişikliğe dikkat çekildi. Okuyucununda dikkatini çekeceği Başkumandan Sımbat, Hetum, Vahram Vakayinameleri Türk tarihi açısından kıymetli bilgiler içermektedir.

 

(Tanıtım Bülteninden)