Gendaş Yayınları Bir Uzun Yürüyüştü Altmışsekiz

Bu kitap "68"in 20. yılında hazırlanmıştı. Şimdi, bir 10 yılı daha devirdikten sonra kitaba bir daha baktım
yaşananları, şimdi yaşanmakta olanların ölçüsüne vurarak hatırlamaya çalıştım ve bütün bunların aklıma taktığı şeyleri sizinle paylaşmak istedim. Kitapta röportajı yer alan hemen herkes, "Bizim 68"inçeşitli yönleriyle dünyadakinden farklı yaşandığını kolayca saptıyor. Önce benzerlik: İkisinde de büyük coşku var, ikisi de geniş kitleleri kucaklamış. Sonra farklılık: Onlarınki kısa süreli, bizimki ise birkaç kuşağı peşpeşe etkilemiş. Benim ilgimi benzerlikler değil farklılık çekiyor. Her iki 68 farklı, çünkü "öteki" kültürel ve toplumsal olanı, "sivil olan"ı değiştirmeyi hedeflerken, "bizimki," 1908'den sonraki bütün "68"lerde olduğu gibi siyasal olanı, "devlet olanı"nı değiştirmeye yönelmiş, dost ve düşmanlarını, mücadele araçlarını da buna göre belirlemiş. Bu yüzden de "öteki 68" kısa ömrüne rağmen çok daha dönüştürücü
"bizim 68" ise toplum üzerindeki değiştirici etkisini daha çok dünyadaki 68'in yarattığı kısa süreli fırtınaya borçlu... Ve onlarınki esas olarak "sevinç" damgalı, bizimki ise doğal olarak "acı..." Bu kitapta, dönemin en etkili isimlerinden biriyle yapılmış bir söyleşi var ve bir yerde, 80 yıllık "İttihat ve Terakki Solculuğu" geleneğinin izleri şöyle yansıyor: "Genç adamsın, ülken rahatlasın, bağımsız ve mutlu bir ülke olsun istiyorsun ama bunlara gücünün yetmediğinin de farkındasın... Bu durumda ne yapıyorsun, bildiğin gücü olan tek kurum, ordu... " 30 yıl önce yaşandığında, hatta 20 yıl önce dile getirildiğinde neredeyse sevimli bir naiflik içeren bu akıl yürütme tarzının aynı kuşak insanları arasında bu dönemde de revaçta olduğunu görmek, işte bu can sıkıcı... Bu yüzden, bugün olsa belki bazı soruları farklı sorar, kimi "68'liler"i daha farklı anlatır, belki de bazı röportajları hiç yapmazdım...