Sepetinizde Ürün Bulunmamaktadır.


Röportaj - Geray Gençer

Röportaj - Geray Gençer



Edebiyat dünyamızda tasarım denince akla gelen ilk isimlerden Geray Gençer’in imza attığı kitaplar pek çoğumuzun başucunda duruyor. Yine Gençer’in imzasını taşıyan Doğan KitapKlasikler Serisi” Amerikan Grafik Sanatlar Enstitüsü tarafından “yılın en iyi 50 kitap kapağı” arasında gösterildi. Biz de bunu vesile edip, deneyimli isimle kişisel serüvenini ve görselliğin yayın dünyasındaki önemini konuştuk.

 

1) Günümüzde tasarım denince pek çok farklı disiplin, pek çok farklı yol akla gelebiliyor. Sizin tasarım serüveniniz nasıl başladı? İçinize ilk kıvılcımı atan neydi? Kendinizi nasıl geliştirdiniz?

Farklı disiplinlere duyduğum merakın bir tasarımcı olarak çalışmaya başladığım ilk günden itibaren beni şekillendirdiğine inanıyorum. Herhangi bir akademik geleneğe, tekniğe ya da bakış açısına kendimi ait hissetmiyorum, işlerimi uluslararası standartlar üzerinden değerlendirmeye çalışıyorum.

Lisans eğitimimi Bilgi Yönetimi üzerine yaptım, mezuniyet sonrası Saint Martins tasarım okulundaki proje derslerine katıldım. Londra’ya tasarım konusunda kendimi denemek, biraz da merakımın sınırlarımı görmek için gitmiştim. İnsanın meraklı ve tutkulu olduğu bir konuda meziyetleri olup olmadığını idrak etmesi için bazı deneyimlerden geçmesi gerekiyor. Ardından Ankara’da küçük bir ajansta işe girdim, biraz daha tecrübe edindikten sonra İstanbul’daki reklam ajanslarında sanat yönetmeni olarak çalışmaya başladım. Bir süre sonra ajans hayatının bana çok uygun olmadığını anladım. Son 10 yıldır yayıncılık alanında yaratıcı yönetmen olarak çalışıyorum. Bir taraftan da yüksek lisans sonrası üniversitede öğretim görevlisi olarak akademik kariyerime devam ediyorum.

 

2) Daha çok kapak tasarımlarına ve tipografik çalışmalara odaklandığınızı söyleyebilir miyiz? Kitap kapaklarında ve edebi metin tasarımlarında sizi cezbeden şey ne olur genelde? En çok sevdiğiniz kapak tasarımlarınızdan birkaç örnek sayabilir misiniz?

Birbirinden farklı alanlarda iş üretmeye çalışıyorum. Anlatmak istediğim şey hangi disiplinle daha iyi sonuç verecekse onu kullanmayı tercih ederim; illüstrasyon, tipografi, kolaj ya da fotoğraf.

Sevdiğim onlarca kapak var ama en sevdiğim kapak serisini rahatlıkla söyleyebilirim; Dost Kitabevi tarafından özgün İtalyan baskılarıyla yayımlanan ve J. L. Borges’in editörlüğünü yaptığı Babil Kitaplığı serisi... Editöryel seçkisi, kağıt kalitesi, özgün boyutu, Franco Maria Ricci ve Marcella Boneschi'nin kapak illüstrasyonlarıyla gördüğüm en ilginç ve zarif kitap serisi diyebilirim. Grotesk öykülere zaten bayılırım; içerik ile tasarımın bu şekilde uyum içinde bir araya gelmesi çok sık rastlanılan bir şey değil diye düşünüyorum.

 

3) Kapağı tasarlamadan önce yaratıcı süreciniz nasıl işler genelde? Metne mutlaka göz gezdirir, yazarıyla iletişime geçer misiniz? Buna her zaman imkan bulabiliyor musunuz?

Bir kitap kapağı tasarlıyorsanız o kitabı okumanız ve özümsemeniz en doğrusu ancak zamanlaması dar olan projelerde bu mümkün olmuyor. Kitabı okumaya başlıyorum, bir taraftan yazarla kitabı hakkında yüz yüze görüşüyorum, yayına hazırlayan editör arkadaşlarımla kitabın içeriği ve olası görsel dünyası konusunda tartışıyor ve çalışmaya başlıyorum.

 

4) Genelde neler okursunuz? Tasarım için ilham aldığınız şeylerden biri de kitaplar mıdır? Çalışma masanızın üzerinde şu sıralar hangi kitaplar duruyor?

Şu sıralar baş ucumda “ev yapımı” ve “yolculuk” üzerine kurgu dışı iki kitap var. Ayrıca klasiklerden Mavi Tilki’yi tekrar okuyorum; hatırladığım kadarıyla çocukluğumda okuduğum ilk kitaptı. Ne kadar iyi yazılmış olduğunu şimdi daha iyi idrak ediyorum... Ama asıl beslendiğim alan sanırım sinema, gözümü ve zihnimi en çok sinema sayesinde doyuruyorum.

 

5) Dijital çağda basılı kitapların zamanla önemini yitireceği düşünülüyordu ama öyle olmadı. Bunda kapak tasarımlarının başlı başına bir sanat haline gelmesi ve matbu kitabın albenisini arttırması da etkili oldu diyebilir miyiz? “Kapak” da kitabın ruhuyla uyumlu olduğu zaman kitabın niteliğini arttırır diyebilir miyiz?

Dilimiz, edebiyat geleneğimiz, kullandığımız baskı teknolojileri, kitaplarımızın sayfa ve kapak tasarımları, her biri geçmişten günümüze süregelen basılı iletişim kültürümüzün biricik göstergeleri. Bu kültür mirası son on yılda bilgi teknolojileri alanında yaşanan radikal yeniliklere paralel olarak büyük bir değişimin eşiğinde duruyor. Bir tasarım nesnesi olarak kitap ve kitap kapağı hakkında güncel bir yorum yapabilmek için öncelikle basılı metnin geçirdiği bu evrim üzerine kafa yormamız, içinde bulunduğumuz olağandışı durumu tanımlamamız gerektiğine inanıyorum. Kitaplar eninde sonunda önemini yitirecek, birçoğunun yanılgısı bunun kısa zamanda gerçekleşeceği öngörüsüydü. Dijitalleşmenin henüz çok erken bir dönemini yaşadığımızı düşünüyorum kısacası kitabın bir tasarım nesnesi olarak yok olmasından öte yazının görsel olan karşısında kendini yeniden tanımlamak zorunda kalacağı daha radikal bir gelecek öngörüm var.

 

6) Amerikan Grafik Sanatlar Enstitüsü, Avrupa Tasarım Ödülleri ve New York Type Directors Club gibi uluslararası saygın tasarım organizasyonları tarafından ödüle layık görülen ilk tasarımcımız oldunuz, bu başarılar bizim coğrafyadaki diğer tasarımcılar için de ilham kaynağı oluyor. Tasarım alanında uluslararası ödüllerin nasıl bir önemi/işlevi var sizce?

Ödül almak elbette iyi hissettiriyor; ama asıl olarak, severek yaptığınız, emek harcadığınız işle insanlara ulaşmanızı kolaylaştırıyor. Çalışmalarım üzerinden iletişim kurmak benim için ürettiğim işin kendisi kadar önemli. Ödül organizasyonları sayesinde akademisyen ve tasarımcı meslektaşlarımla bir araya gelmeyi, sanat ve tasarım alanları dışında da insani ilişkiler kurmayı seviyorum. Dünyanın farklı yerlerinde ortak dertlerimiz ve sevinçlerimiz var, bunları paylaşmanın önemli olduğunu hissediyorum. Ayrıca meslektaşlarıma uluslararası standartları işaret ediyor olmaktan mutluluk duyuyorum.

 

7) Doğan Kitap etiketiyle çıkan ve sizin tasarladığınız “Klasikler Serisi” Amerikan Grafik Sanatlar Enstitüsü tarafından “yılın en iyi 50 kitap kapağı” arasında gösterildi. Dostoyevski, FlaubertJane Austen gibi farklı yazarları aynı görsel doku içinde buluşturmak zor oldu mu?

Konu klasikler olunca herkesin, hatta kitapları okumamış kişilerin bile kitaplar hakkında bir fikri olabiliyor. Daha önce sayısız kez farklı basılan ve farklı tasarımcılar tarafından kapakları tasarlanan bu kitaplar için özgün illüstrasyonlar hazırlamayı tercih ettim. kitabın iç dünyası konusunda biraz ketum, okuyucunun hayal gücüne alan bırakan ancak güncel tasarım anlayışına uygun soyut illüstrasyonlar...

 

8) Hareketli tipografiler, dijital mecralarda kapakları hareketlendiren animasyonlar giderek daha çok ilgi çekmeye başladı. Tasarımın geleceğini buralarda görenler çok. Siz ne düşünüyorsunuz animasyon konusunda?

Bu tür haraketli çalışmaları ilk deneyenlerden biriyim ancak yazılı olanı satabilmek için görsel olana bel bağlamanın anlamsız bir çaba olduğunu düşünüyorum. Bir şeyin dijital mecrada ilgi görmesi onun gerçek hayatta bir yeri olduğu anlamına gelmiyor. Şöyle de diyebiliriz: Bir kitabın görselini sosyal medyada beğenmekle o kitaba değer verip, satın almak ve okumak başka şeyler.

 

9) Yayın dünyasında tasarımcı olmak isteyenlere neler tavsiye edersiniz? Yola nasıl başlamalılar?

Böyle bir alanda “okumak” bu tür bir yola çıkmak için iyi bir başlangıç noktası gibi görünüyor.

 

10) Güncel işlerinizden bahseder misiniz?

Bu sene üniversitede daha fazla ders vereceğim. Öğrencilerle bir arada olmak mesleğime daha sağlıklı yaklaşmamı sağlıyor, ayrıca kendimi güncellememe yardımcı oluyor. Yeni bir sergi planım var, çalışmaları devam ediyor. Yaptığım işin sınırlarını genişletmek ve yeni alanlarda kendimi sınamak istediğim bir yıl, bakalım neler olacak...

 


10 ADET
    Yüz

    80,00 TL %27 58,40 TL
    Suç ve Ceza

    42,00 TL %27 30,66 TL
    Ölü Canlar

    38,00 TL %27 27,74 TL
    Madam Bovary

    35,00 TL %27 25,55 TL
    Gurur ve Önyargı

    36,00 TL %27 26,28 TL
    Beyaz Diş

    29,00 TL %27 21,17 TL
    Muhteşem Gatsby

    29,00 TL %27 21,17 TL
    Gölge Kadınlar

    35,00 TL %27 25,55 TL
    Goriot Baba

    36,00 TL %27 26,28 TL
    Babalar ve Oğullar

    36,00 TL %27 26,28 TL