Dostoyevski'nin ilk romanı İnsancıklar edebiyat tarihinin tuhaf vakalarından biridir. Bu romana ilk yazıldığında gösterilen tepkiler, uyandırdığı ilk ilgi ve sonradan arkasından yazılan ve anlatılanların yarattığı efsane bu basit ve içe işleyen kitabın kendisinden çok daha ünlü ve önemlidir. Dostoyevski İnsancıklar'ı yirmi dört yaşında kaleme aldı. Askeri mühendis olan genç Dostoyevski yirmi üç yaşında okulu bitirdikten sonra, bizimki gibi yoksul ülkelerde iyice göze dönmüş bir edebiyat aşkı ve cesaret gerektiren bir işi yapmış, yazar olmak için mesleğini terk etmişti. Balzac çevirdiği, Schiller'in kitaplarını yayımlamayı düşündüğü hayallerle dolu bir edebiyatseverlik döneminden sonra İnsancıklar'ı bir köşede kendi kendine yazmış, el yazmasını edebiyatçı arkadaşı Grigoroviç'e vermişti. Grigoroviç kitabı okuyup beğenince bir başka yazara Nekrassov'a verdi. Bu iki yazar, Dostoyevski'nin kahramanları olan orta yaşlı bir katip ile uzak akrabası genç kadının yalnızlıklarla dolu hikayesinden öylesine etkilendiler ki, coşkularını paylaşmak için gece yarısı Dostoyevski'nin evine koşup (daha telefonun icat edilmediğini hatırlayalım) onu uyandırmaya karar verip, genç yazarın kapısını vurdular. Dostoyevski'nin daha sonra hatıralarında, mektuplarında pek çok kereler anlattığı rüyalardan çıkma ve sahnede, henüz uyumamış olan genç yazar, gece yarısından çok sonra karşısında bu iki heyecanlı hayranı görüp kitabının ne kadar çok sevildiğini anlayınca mutluluktan uçar.
(Önsöz'den)